Sjøfartsdirektoratets rolle i Totalforsvaret

Totalforsvaret handlar om at heile samfunnet må bidra – styresmakter, næringsliv og befolkning – for å sikre motstandskraft i møte med kriser og alvorlege hendingar. For eit land som er heilt avhengig av sjøtransport, er maritim næring ein sentral del av denne beredskapen.

Sjøfartsdirektoratet har ansvar for at skip er trygge, at regelverket er føreseieleg, og at rammevilkåra gjer det mogleg å halde hjula i gang – også når situasjonen er krevjande. Arbeidet med tryggleik, tilsyn og regelverksutvikling er derfor ikkje berre viktig i kvardagen, men også ein del av Noreg sitt totalforsvar.

– Totalforsvaret handlar ikkje berre om ekstraordinære situasjonar, men om å vere førebudd i det daglege. Vi bur og arbeider i eit trygt land, men utviklinga i verda gjer det nødvendig å tenkje beredskap og sikkerheit også i fredstid, seier sjøfartsdirektør Alf Tore Sørheim i ei pressemelding.

Sikrar drift og forsyningslinjer

Ein sentral del av Sjøfartsdirektoratet si rolle i totalforsvaret er å bidra til at forsyningslinjene ikkje stoppar opp. Det inneber mellom anna å leggje til rette for at skip kan seile trygt også i krise og krig, og å sikre at regelverk og tilsyn ikkje blir ei unødvendig hindring når samfunnet er under press.

Erfaringane frå pandemien viste kor sårbare globale forsyningslinjer kan vere – og kor avgjerande sjøtransporten er. Maritim næring stod for ein stor del av varetransporten, og behovet for raske avklaringar og tett samarbeid mellom styresmakter og næring vart tydeleg.

– Under pandemien vart det klart kor viktig det var at skip kunne operere, og at vi saman med næringa og andre styresmakter fann løysingar på nye problemstillingar. Mange reiarar fekk også erfare kor trygt det var å segle under norsk flagg, med støtte frå styresmakter både i Noreg og i utlandet, seier Sørheim.

Samhandling og beredskap

Sjøfartsdirektoratet deltek aktivt i totalforsvaret og er mellom anna ein del av leiinga i Nortraship-ordninga. Direktoratet samarbeider tett med andre etatar og aktørar, som til dømes Kystverket, Forsvaret og Norges Rederiforbund si beredskapsavdeling. Samarbeidet omfattar mellom anna beredskap, informasjonsdeling og arbeid med cybertryggleik i maritim sektor.

Direktoratet fastset også sikringsnivå for norskflagga skip. Sikringsnivået skal førebyggje og hindre ulovlege handlingar mot skip, der tiltaka blir tilpassa trusselbiletet og den aktuelle situasjonen.

– Maritim næring er ein viktig del av totalforsvaret. Eg vil gi ros til reiarane på norsk flagg, som kvar dag bidreg til trygg drift og god beredskap. Mange skip kan også spele ei viktig rolle utover den ordinære verksemda dersom situasjonen krev det, seier Sørheim i meldinga.

Gjennom Totalforsvarsåret 2026 ønskjer styresmaktene å styrkje forståinga for korleis offentlege og private aktørar er avhengige av kvarandre. For Sjøfartsdirektoratet handlar dette om å vere ein aktiv og tydeleg aktør – og ein føreseieleg samarbeidspartnar for maritim næring.